Hà Nội – 2012




NHÓM TÁC GIẢ

GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa
TS. Đặng Hoàng Minh
ThS. Trần Văn Tính
ThS.Vũ Phương Liên



MỤC LỤC


TRANG

MỞ ĐẦU


PHẦN 1: MỘT SỐ VẤN đỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN TRONG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG


A. GIÁ TRỊ SỐNG


I. GIÁ TRỊ, VĂN HÓA VÀ BẢN SẮC


1. Thế nào là giá trị, hệ giá trị, thang giá trị và chuẩn giá trị?


2. Mối quan hệ giữa giá trị với văn hóa và bản sắc


II. GIÁ TRỊ SỐNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ SỐNG


1. Giá trị sống (hay giá trị cuộc sống)


2. Định hướng giá trị sống


III. GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG CỦA CON NGƯỜI VIỆT NAM VÀ GIÁ TRỊ NHÂN LOẠI


1. Các giá trị truyền thống


2. Các giá trị sống phổ quát của nhân loại


B. KỸ NĂNG SỐNG


I. MỘT SỐ THUẬT NGỮ THƯỜNG DÙNG


1. Kỹ năng mềm và kỹ năng cứng


2. Kỹ năng sống và kỹ năng xã hội


II. CÁC KỸ NĂNG SỐNG ĐƯỢC NGHIÊN CỨU VÀ TRIỂN KHAI


1. Kết quả nghiên cứu về giáo dục kỹ năng sống


2. Các loại mục tiêu kỹ năng sống hướng tới


III. MỐI QUAN HỆ GIỮA GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG


1. Giá trị sống là nền tảng để hình thành kỹ năng sống


2. Kỹ năng sống là công cụ hình thành và thể hiện giá trị sống


PHẦN 2: ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM SINH LÝ CỦA HỌC SINH


A. ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA HỌC SINH THCS


I. NHỮNG THAY ĐỔI VỀ MẶT SINH LÝ VÀ XÃ HỘI


1. Những thay đổi về mặt sinh lý – giai đoạn tuổi dậy thì


2. Sự thay đổi về mặt xã hội


II. SỰ PHÁT TRIỂN ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM VÀ QUAN HỆ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ


1. Hình thành kiểu quan hệ mới của học sinh THCS


2. Hoạt động giao lưu tâm tình bè bạn


3. Đặc điểm tình cảm của học sinh THCS


III. SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP


1. Đặc điểm hoạt động học tập của học sinh THCS


2. Sự phát triển hứng thú, động cơ và thái độ học tập của học sinh THCS


3. Đặc điểm phát triển trí tuệ của học sinh THCS


IV. TỰ Ý THỨC


1. Sự hình thành tự ý thức của học sinh THCS


2. Ý thức đạo đức của học sinh THCS


B. ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM SNH LÝ CỦA HỌC SINH THPT


I. ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN CỦA HỌC SINH THPT


1. Đặc điểm phát triển thể lực của học sinh THPT


2. Nảy sinh cảm nhận về “tính chất người lớn” của bản thân


3. Sự phát triển tự ý thức


4. Sự hình thành thế giới quan


II. ĐẶC ĐIỂM HỌC TẬP VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP


1. Đặc điểm hoạt động học tập của học sinh THPT


2. Sự phát triển tâm lý dưới ảnh hưởng của hoạt động học tập


3. Ý thức nghề nghiệp và sự chuẩn bị cho cuộc sống tương lai


III. SỰ PHÁT TRIỂN ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM CỦA HỌC SINH THPT


1. Sự phát triển đời sống tình cảm


2. Sự phát triển các loại tình cảm


3. Sự phát triển tình bạn, tình yêu


PHẦN 3: PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC


I. CÁC CÁCH TIẾP CẬN TRONG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG


1. Hình thành định hướng giá trị sống


2. Đồng nhất hóa các giá trị sống


3. Hình thành thói quen hành vi đạo đức


4. Quan điểm và chiến lược hình thành thái độ và giá trị của Klausmeier & Goodwin


II. LÀM THẾ NÀO ĐỂ DẠY CÁC GIÁ TRỊ VÀ KỸ NĂNG SỐNG?


1. Phương pháp mô hình mẫu


2. Phương pháp thuyết trình kết hợp với các phương pháp khác


3. Phương pháp động não


4. Phương pháp nghiên cứu tình huống