Những ngày cuối năm, nhà nhà bận rộn với đủ thứ công việc, nào là tổng vệ sinh và trang trí nhà cửa, nào là mua sắm Tết, nào là làm bánh mứt, …Nhà chị cũng không ngoại lệ. Lần đầu tiên, cô bé 8 tuổi con gái chị tự dọn phòng của mình. Con bé loay hoay hơn một giờ rồi báo cáo : «  Con đã xong nhiệm vụ rồi  ». Sau khi con bé chạy đi chơi, chị vào phòng con và bắt đầu dọn lại. Tự nhiên hai mắt chị cay xè. Chị nhớ má vô cùng.

Ngày ấy, khi chị bằng tuổi  con gái chị bây giờ, Chị Tư 15 và chị Năm 13 tuổi, mẹ giao cho ba chị em quét sạch nhà sau khi anh Hai và anh Ba quét mạng nhện. Khi nghiệm thu kết quả lao động của các con, má chị  la một trận tơi bời : «  Con gái con đứa gì mà quét nhà cũng không xong » vì má quét lại ra cả một đống rác to. Ba chị cười cười nháy mắt với ba cô con gái rượu: «  Coi bói ra ma, quét nhà ra rác »

Thời ấy, đời sống chưa cao như bây giờ, quần áo của các gia đình giàu có còn ít huống gì nhà khó khăn như gia đình chị. Nên khi đồ rách là phải vá lại để mặc. Má dạy cho ba chị em chị cách chọn vải màu gì để vá cho hợp, cách cắt miếng vải vuông hay tròn, cách gấp mép vải, cách khâu mũi chỉ như thế nào cho miếng vá đẹp. Chị tập vài lần là đã tự vá đồ của riêng mình rất đẹp. Bà nội cứ tấm tắc khen : «  Con bé thế mà khéo tay » Năm ấy chị mới 8 tuổi.

Đêm 28 Tết, má tổ chức cuộc thi gói bánh tét và bánh chưng. Ban giám khảo gồm má và bà nội. Chị Tư, chị Năm và chị là ba thí sinh dự thi. Ba chị em gói xong thì anh Hai và anh Ba quấn dây. Thật bất ngờ khi chị đạt giải nhất. Bánh tét chị gói có hai đầu tròn đều nhau trong khi bánh của hai chị thì đầu to, đầu nhỏ. Còn bánh chưng chị gói thì bốn góc vuông thật là vuông dù không có khuôn sẵn. Năm ấy chị tròn 10 tuổi.

Năm nào cũng vậy, cứ đêm 29 tết là má chị làm bánh cuốn và bánh quế. Cả ba chị em  tranh nhau phụ má. Mỗi đứa cứ một tay cầm miếng giấy , một tay cầm thanh tre tròn hoặc thanh nhôm chờ má bỏ bánh vào để cuốn. Đứa nào cũng mong má tráng bánh... bị rách để được ăn. Anh Hai và anh Ba thì đóng cốm. Đây đó vọng lại tiếng gõ đùng đùng, mùi bánh thơm phức mọi nhà.

Cuộc sống gia đình ngày càng khó khăn. Các anh chị lần lượt nghỉ học khi vừa tốt nghiệp xong cấp hai để phụ ba má làm rẫy, chỉ còn mỗi mình chị đi học. Ba má bảo vì chị học giỏi nhất nhà. Ngày chị đậu vào trường sư phạm, má vui vô cùng. Chuẩn bị đồ đạc cho chị nhập học xa nhà, má không quên bỏ theo một chiếc kim vá áo và hai ống chỉ đen và trắng. Con gái rất cần hai thứ này, má bảo thế. Chị hiểu ý má muốn nói gì.

Sau một học kì, chị về quê vào đúng ngày 24 tết. Cả nhà đang tập trung đông đủ với một chiếc bánh sinh nhật nhỏ xinh  mang tên chị. Ngạc nhiên vô cùng vì chưa bao giờ chị được mừng sinh nhật và vì hôm nay cũng đâu phải sinh nhật chị. Ba pha trò : «  Cách đây mười tám năm, má con cứ ao ước có thêm một cô con gái vừa thông minh vừa khéo léo ...như má nên Thượng Đế đã sai Táo Quân mang con xuống trần đầu thai vào gia đình mình » Hèn chi mà nhỏ này đen thui vì bị dính lọ nghẹ. Chị Tư và chị Năm cười trêu. Chị đỏ mặt vì quá đúng. Hai chị đi làm rẫy cả ngày ở ngoài nắng mà trắng như bông bưởi còn chị đi học mà nếu bỏ vào hầm than thì tìm chắc hổng ra. Nhưng sao khai sinh chị hổng phải ngày này ? « Vì lúc đó người ta nghỉ ăn tết hết rồi nên không làm khai sinh được. Khi ba má đi làm khai sinh cho con thì người ta lấy ngày đó làm ngày sinh luôn » Ra là vậy. Thế là chị lấy luôn ngày 24 tết âm lịch, ngày mà Táo Quân sau khi chầu Ngọc Hoàng về lại hạ giới, làm sinh nhật cho mình.

Má mất vì căn bệnh ung thư quái ác khi chưa đi hết quãng đường sáu mươi năm cuộc đời. Ngày má ra đi mãi mãi chị không khóc dù lòng quặn đau. Khi bác sĩ trả má về gia đình với thời gian sống đã giói hạn trong vòng vài tháng,  chị đã khóc mỗi ngày khi bóc từng tờ lịch, cứ như đếm ngược thời gian những ngày còn được gần má. Năm ấy chị vừa lập gia đình. Má cũng đã kịp nhìn thấy cô con gái út tìm được hạnh phúc.

Mỗi năm cứ đến những ngày chuẩn bị đón tết, nhớ má nước mắt tự nhiên chảy dài trên má chị. 

Xuân Nhâm Thìn 2012